Komórki Macierzyste

Komórki macierzyste (ang. stemcells) to pula komórek pierwotnych, niewyspecjalizowanych, mogących przekształcić się w dowolną komórkę ludzkiego organizmu. Komórki macierzyste charakteryzuje niemal nieograniczona zdolność do podziału. Ich podstawową funkcją w ludzkim organizmie jest wymiana starych, „zużytych” na nowe, w pełni wykształcone i gotowe do pracy komórki.

Jak dzielimy komórki macierzyste?

Komórki macierzyste można podzielić ze względu na ich pochodzenia:

  • Embrionalne komórki macierzyste - pojawiają się wyłącznie podczas najwcześniejszych etapów rozwoju człowieka - rozwoju embrionalnego. To w nich zakodowana jest informacja genetyczna zawierająca instrukcjepowstania ludzkiego organizmu.
  • Somatyczne komórki macierzyste - można je znaleźć w prawie każdej tkance ludzkiego ciała. Potrafią produkować komórki wyspecjalizowane lub dawać początek liniom komórkowym, z których na dalszych etapach rozwojowych powstają komórki docelowe.


Komórki macierzyste dzieli się również biorąc pod uwagę ich zdolność do różnicowania:

  1. Komórki totipotencjalne – są to jedyne komórki w organizmie, które mogą różnicować się do każdego typu komórek danego organizmu -są zdolne do utworzenia całego organizmu. Przykładem najbardziej podstawowej komórki totipotencjalnej jest komórka powstała w wyniku zapłodnienia - zygota, lub następne komórki, które powstają w wyniku dalszego rozwoju zygoty – blastomery.
  2. Komórki pluripotencjalne – następne komórki powstające, po blastomerach, podczas kolejnego etapu rozwoju zapłodnionej komórki – zygoty. Są to komórki, które posiadając zdolność różnicowania się do każdego z trzech rodzajów części składowych występujących u człowieka podczas rozwoju przed urodzeniem- listków zarodkowych: mezodermy, ektodermy i endodermy. Komórki te mogą również dać początek każdemu typowi komórek- nie mogą jedynie przekształcić się z powrotem w komórki totipotencjalne- obecne na początku rozwoju człowieka.
  3. Komórki multipotencjalne – powstające w zakresie „tylko” pojedynczego listka zarodkowego. Komórki te mogą przekształcać się we wszystkie typy komórek tylko w obrębie danego listka zarodkowego, z którego pochodzą. Np. w obrębie mezodermy mogą dać początek komórkom szpiku, krwi lub mięśni, do tej grupy należą krwiotwórcze komórki macierzyste, których źródłem jest ludzka krew pępowinowa.
  4. Komórki unipotencjalne – ostatnie w rozwoju - różnicują się już tylko do jednego – ściśle określonego typu komórek dojrzałych (np. komórek nabłonka) zachowując w porównaniu z komórkami dojrzałymi zdolność podziału.